Żeromski Stefan fot. Archiwum Ilustracji WN PWN SA ©
Żeromski Stefan, pseud. Maurycy Zych, Józef Katerla, ur. 14 X 1864, Strawczyn (Kieleckie), zm. 20 XI 1925, Warszawa, powieściopisarz, nowelista, dramaturg, publicysta.

Urodzony w zubożałej rodzinie szlacheckiej o tradycjach patriotycznych, po nauce 1874–86 w gimnazjum w Kielcach i studiach 1886–88 w Instytucie Weterynaryjnym w Warszawie, przerwanych z braku środków do życia, 1888–91 pracował jako nauczyciel domowy, m.in. w Nałęczowie, 1892–1904 jako bibliotekarz, początkowo w Polskim Muzeum Narodowym w Rapperswilu, od 1897 w Bibliotece Ordynacji Zamojskich w Warszawie; związany ze środowiskiem „Głosu” i PPS rozwijał działalność oświatową i kulturalną (zwłaszcza w Nałęczowie); 1909–12 przebywał w Paryżu; od 1913 w Zakopanem. Sprzyjając ruchowi niepodległościowemu (1906 spotkał się z J. Piłsudskim), po wybuchu wojny 1914 zaniechał jednak (mimo początkowego akcesu do Legionów Polskich) związania się z obozem Piłsudskiego ze względu na swój negatywny stosunek do polityki państw centralnych; 1918 organizator polskiej władzy państwowej na Podhalu jako prezydent tzw. Republiki Zakopiańskiej. Od 1919 w Warszawie (od 1924 mieszkał na Zamku Królewskim); brał udział wraz z J. Kasprowiczem w akcji plebiscytowej na Warmii i Mazurach, 1920 założył Towarzystwo Przyjaciół Pomorza; inicjator PAL, 1920 współtwórca i pierwszy prezes Związku Zawodowego Literatów Polskich, 1924 założył oddział polskiego Pen Clubu.

Twórczość rozpoczął od nowel i szkiców powieściowych (zbiory Opowiadania 1895, Rozdzióbią nas kruki, wrony... 1895, Utwory powieściowe 1898), w których pojawiły się już głównie tematy jego pisarstwa: krzywda społeczna i zacofanie cywilizacyjne ludu (Zmierzch, Zapomnienie), moralny obowiązek walki o sprawiedliwość i postęp (Siłaczka, Doktor Piotr), poczucie więzi z tradycją walki niepodległościowej i świadomość społecznych źródeł jej klęsk (O żołnierzu tułaczu). W autobiograficznej powieści Syzyfowe prace (1897) dał obraz umysłowego i patriotycznego dojrzewania młodzieży w walce z rusyfikacyjnymi dążeniami zaborczej szkoły. W powieści Ludzie bezdomni (t. 1–2 1900) stworzył typowy dla swej twórczości wzór bohatera, samotnego inteligenta-społecznika, odrzucającego możliwość szczęścia osobistego dla pojętego heroicznie obowiązku walki o dobro ogółu. W powieści historycznej Popioły (t. 1–4 1904, ekranizacja A. Wajdy 1965) na tle panoramy wojen napoleońskich i życia polskiego pod zaborami przedstawił kształtowanie się nowoczesnej świadomości patriotyczno-obywatelskiej narodu; apoteozując orężną walkę o niepodległość, ukazał zarazem jej tragiczne dylematy historyczne i moralne. Do tematyki niepodległościowej powracał wielokrotnie, m.in. w dramacie Sułkowski (1910, wystawienie 1917), opowiadaniach i powieściach o powstaniu styczniowym (Wierna rzeka 1912). Po klęsce rewolucji 1905 rozrachunek Żeromskiego z podstawowymi problemami życia polskiego stał się inspiracją do napisania powieści Dzieje grzechu (t. 1–2 1908, ekranizacja H. Szaro 1933 i w. Borowczyka 1975), odzwierciedlającej rozprzężenie moralne i społeczne, oraz dramatu Róża (1909, wystawienie 1926), ukazującego w zmetaforyzowanej formie jeden z najpełniejszych w literaturze polskiej obraz niedawnych wydarzeń; idee społeczne Żeromskiego nabrały znamion utopii, m.in. w trylogii Walka z szatanem (Nawracanie Judasza 1916, Zamieć 1916, Charitas 1919). W ostatniej powieści Przedwiośnie (1925) zawarł surowy osąd pierwszych lat niepodległości i wskazał na konieczność reform ustrojowych, odrzucając zarazem perspektywę rewolucji komunistycznej. Pod koniec życia napisał kilka utworów dramatycznych, m.in. dramat o rabacji chłopskiej 1846 Turoń (wydany i wystawiony 1923); w popularnej komedii Uciekła mi przepióreczka... (1924, wystawiony 1925) powrócił do motywu bohatera-idealisty. Do arcydzieł prozy Żeromskiego należą Dzienniki 1882–91 (t. 1–3 1953–56, wydanie 2 pełniejsze t. 1–7 1963–70, Dzienników tom odnaleziony 1973) jako wyjątkowy w naszym piśmiennictwie dokument szczerości zapisu osobistych przeżyć. Ponadto proza poetycka o problematyce historiozoficznej (Duma o hetmanie 1908) i społecznej, związanej m.in. z rewolucją 1905 (Sen o szpadzie 1905, Słowo o bandosie 1908) i z tradycją polskości Pomorza (Wiatr od morza 1922), a także opiewająca piękno polskiego krajobrazu (Wisła 1918, Międzymorze 1923, Puszcza jodłowa 1925). Do bogatej publicystyki należą m.in. zbiór Inter arma (1920), z głośnym reportażem z wojny polsko-bolszewickiej 1920, Na probostwie w Wyszkowie, piętnującym zdradę narodowych komunistów polskich, oraz szkic literacki Snobizm i postęp (1923), przeciwstawiający snobistycznym naśladownictwom autentyczne wartości tkwiące w ludowej twórczości, gwarze, dialekcie. Żeromski patriota, społecznik i moralista, był jednocześnie poetą urody i pełni życia, zarówno w impresjonistycznych i lirycznych opisach przyrody, jak i w obrazach fascynacji miłosnej. Odchodząc od epickiego obiektywizmu, rozwinął typ narracji przepełnionej liryzmem, prowadzonej często w formie „utajonego pamiętnika”, fikcję fabularną łączył z elementami publicystyki i rozważaniami erudycyjnymi. W 1924 kandydował do Nagrody Nobla, 1925 pierwszy laureat państwowej nagrody literackiej; Dzieła (t. 1–32 1928–29); Pisma (t. 1–23, 26 1947–56); Dzieła (t. 1–32 1956–70), Wybór opowiadań (1971), Pisma zebrane (t. 1–4, 6–7, 9–11, 14–15 1981–93).

Pozycje tego autora w naszej księgarni:

10 | 20 | 30
Wyniki wyszukiwania
Znaleziono 32 pasujące rekordy dla kryteriów wyszukiwania << < 1 2 3 4 > >>
Publicystyka 1920-1925, Żeromski Stefan
Pisma zebrane, Żeromski Stefan

Jako tom 26. „Pism zebranych”, wydawanych początkowo pod redakcją prof. Zbigniewa Golińskiego, a obecnie pod red. prof. Zdzisława ... więcej

Krytyczne wydanie „Pism zebranych” Stefana Żeromskiego pod redakcją Zbigniewa Golińskiego zaczęło ukazywać się ... więcej

Syzyfowe prace, Żeromski Stefan
Syzyfowe prace
18,90 zł 16,10 zł
Syzyfowe prace, Żeromski Stefan
Syzyfowe prace
24,90 zł 21,20 zł

Syzyfowe prace w serii Kolorowa Klasyka to najpiękniejsze kolorowe wydanie tej powieści na rynku! Książka zawiera wspaniałe, barwne ... więcej

Syzyfowe prace w serii Kolorowa Klasyka to najpiękniejsze kolorowe wydanie tej powieści na rynku! Książka zawiera wspaniałe, barwne ... więcej

Syzyfowe prace, Żeromski Stefan
Pisma zebrane 5 Wisła Wiatr od morza Międzymorze, Żeromski Stefan

Syzyfowe prace – inspirowane po części autobiograficznymi wspomnieniami Stefana Żeromskiego, są powieścią należącą ... więcej

... Nieporównanie dokładniej zostały tutaj przedstawione i przeanalizowane autorskie notatki i bruliony utworów; wszystkie one ... więcej

Pisma raperswilskie i wspomnienia, Żeromski Stefan
Pisma zebrane Tom 22, Żeromski Stefan

Krytyczne wydanie „Pism zebranych” Stefana Żeromskiego pod redakcją Zbigniewa Golińskiego zaczęło ukazywać się ... więcej

Jako tom 22. „Pism zebranych”, wydawanych początkowo pod redakcją prof. Zbigniewa Golińskiego, a obecnie pod red. prof. Zdzisława ... więcej

Przedwiośnie, Żeromski Stefan
Przedwiośnie, Żeromski Stefan
Przedwiośnie
29,90 zł 25,40 zł

Przedwiośnie jest powieścią polityczną wydaną w 1924 roku i należącą do kanonu literatury polskiej. Powieść ... więcej

Przedwiośnie to wybitna powieść Stefana Żeromskiego wydana w 1924 (z datą 1925) w Warszawie. Składa się z trzech części: ... więcej

<< < 1 2 3 4 > >>
 
 
 

Newsletter

Newsletter
Zapisz Wypisz

Klikając "Zapisz" zgadzasz się na przesyłanie na udostępniony adres e-mail informacji handlowych, tj. zwłaszcza o ofertach, promocjach w formie dedykowanego newslettera.

Płatności

Kanały płatności

Księgarnia Internetowa Czesława Dudziak akceptuje płatności:

  • płatność elektroniczna eCard (karta płatnicza, ePrzelew)
  • za pobraniem - przy odbiorze przesyłki należność pobiera listonosz lub kurier